Ιδιότητες υλικών τοποθέτησης 1-συστατικού

Πολλές εφαρμογές στο πλαίσιο της τεχνολογίας για τα δάπεδα μπορεί συχνά να πραγματοποιήσει τεχνικές με τη χρήση διαφορετικών συστημάτων προϊόντων. Αν υπάρχει η δυνατότητα να επιλέγουν μεταξύ συστημάτων 1-συστατικού και 2-συστατικών, ο τεχνίτης σίγουρα θα προτιμούσε προϊόντα 1-συστατικού. Γιατί είναι πιο φιλικά προς το χρήστη και δεν περιέχουν διαδικασίες ανάμιξης.

Τα σφάλματα ανάμιξης αποκλείονται και δεν υπάρχει κανένα πρόβλημα στη χρήση διαφορετικών ποσοτήτων. Αποτέλεσμα αυτής της προτίμησης είναι ότι τα νέα προϊόντα είναι ως επί το πλείστον 1-συστατικού, όπου είναι δυνατόν. Τα υλικά τοποθέτησης δαπέδων, ανάλογα με την προβλεπόμενη χρήση τους, όπως, για παράδειγμα, αστάρια, ισοπεδωτικά κονιάματα ή κόλλες, αποτελούνται διαφορετικής χημείας ουσίες. Με συνέπεια, διαφορετικά προϊόντα έτοιμα προς χρήση, επιδεικνύουν εντελώς διαφορετική ξήρανση και διαφορετικά χαρακτηριστικά.

Η επίδραση της σχετικής υγρασίας δρα διαφορετικά για τις διάφορες ομάδες υλικών, είναι άγνωστη στους περισσότερους χρήστες και την αναφέρουμε εδώ ως παράδειγμα. Η άγνοια του τυπικού χρόνου ξήρανσης που καθορίζει τις επιδόσεις των υλικών, κάτω από αντίξοες συνθήκες στα εργοτάξια, μπορεί γρήγορα να οδηγήσει σε αστοχίες, γενικά απρόσμενα φαινόμενα που δεν είναι οικεία στους χρήστες.

Παρακάτω περιγράφονται οι σημαντικότερες ταξινομήσεις υλικών ανάλογα με τη χρήση τους στον τομέα τεχνολογίας δαπέδων με χαρακτηριστικές ομάδες προϊόντων τους, καθώς και τις κύριες ιδιότητες εφαρμογής τους. Η πρακτική δείχνει ότι τα παραπάνω χαρακτηριστικά δεν έχουν μόνον θεωρητικό ενδιαφέρον, αλλά είναι επίσης χρήσιμη για την αξιολόγηση των αστοχιών στις τοποθετήσεις για την αποφυγή ζημιών και απαιτήσεων.

1-συστατικού προϊόντα διασποράς: οι διασπορές είναι οι πιο κοινές πρώτες ύλες εκτός από τα ανόργανα υλικά. Αποτελούνται από λεπτόκοκκα σωματίδια πολυμερών που εναιωρούνται στο νερό και συχνά περιέχουν γεμιστικά και βοηθητικά πρόσμικτα. Η περιοχή εφαρμογών τους είναι ευρεία από τα πιο λεπτόρρευστα αστάρια, έως παχύρευστες κόλλες ή ακρυλικά στεγανωτικά υλικά. Σκληρύνονται φυσικά καθώς εξατμίζεται το νερό ή απορροφάται από το υπόστρωμα. Τις περισσότερες φορές, συμβαίνουν και τα 2 προαναφερόμενα φαινόμενα. Παρατηρούμε σε αυτές τις ουσίες βασικά: 1. Όσο υψηλότερη είναι η θερμοκρασία, τόσο ταχύτερη είναι η ξήρανση 2. όσο υψηλότερη είναι η σχετική υγρασία, τόσο πιο αργή είναι η ξήρανση. 

Ωστόσο, πιθανές αστοχίες παρουσιάζονται μόνο σε μικρή κλίμακα, όταν κάποια ελαστικά επικαλύμματα συγκολλούνται σε υπόγειους χώρους με κόλλες διασποράς. Η ελάχιστη θερμοκρασία 15°C που απαιτείται για τον πολυμερισμό της κόλλας συχνά μόλις επιτευχθεί, η θερμοκρασία πέφτει χαμηλότερα και η κυκλοφορία του αέρα, που μπορεί να επιταχύνει την ξήρανση, είναι ανύπαρκτη. Ως εκ τούτου, η σχετική υγρασία κινείται γρήγορα μέχρι το κρίσιμο επίπεδο του 75% ή παραπάνω. Οπότε αστοχίες όπως ότι η κόλλα δε σκληρύνθηκε επαρκώς εμφανίζονται μετά από 4 ή ακόμα και 8 ώρες και δικαιολογούνται πλήρως από τις επικρατούσες περιβαλλοντικές συνθήκες του χώρου. 

1-συστατικού προϊόντα με βάση διαλύτες: χρησιμοποιούνται σε λεπτόρρευστες μορφές σαν αστάρια ή με υψηλό ιξώδες σαν κόλλες, κυρίως για παρκέ ή για κόλλες επαφής. Λόγω των προφανών κινδύνων από την άποψη της υγιεινής και της οικολογίας στο χώρο εργασίας, θα πρέπει ουσιαστικά να θεωρηθούν ως προβληματικά και θα πρέπει, εφόσον είναι τεχνικώς εφικτό, να αντικατασταθούν με προϊόντα χωρίς διαλύτες. Όπως και οι διασπορές, σκληρύνονται φυσικά μέσω της εξάτμισης των διαλυτών. Όσο υψηλότερη είναι η θερμοκρασία, τόσο μικρότερος είναι ο χρόνος στεγνώματος. Η εξάρτηση της θερμοκρασίας είναι λιγότερο έντονη από ό, τι σε σχέση με τα προϊόντα υδατικής διασποράς. Ως εκ τούτου, στις χαμηλότερες θερμοκρασίες, προσφέρουν μεγαλύτερες δυνατότητες χρήσης, κριτήριο που μπορεί να είναι ζωτικής σημασίας για την επιλογή προϊόντων, π.χ. η συγκόλληση σοβατεπί σε περιοχές με χαμηλή θερμοκρασία (σκάλες). Η ξήρανση επιτυγχάνεται ανεξάρτητα από το επίπεδο της σχετικής υγρασίας.

Αν και οι πολυουρεθάνες 1-συστατικού ουσιαστικά απαιτούν υγρασία για την σκλήρυνσή τους, ωστόσο η πολύ υψηλή υγρασία του αέρα μπορεί να είναι καταστροφική. Με ποσοστό υγρασίας πάνω από 75% η σκλήρυνση είναι τόσο γρήγορη που το διοξείδιο του άνθρακα που εκλύεται δεν προλαβαίνει να αντιδράσει ως αέριο αρκετά γρήγορα από τη μεμβράνη του ασταριού. Το διοξείδιο του άνθρακα παραμένει παγιδευμένο μέσα στο στρώμα του ασταριού με αποτέλεσμα να σχηματιστούν φυσαλίδες. Οι αρνητικές συνέπειες που προκύπτουν από τη χαμηλή υγρασία του αέρα συμβαίνουν πολύ σπάνια, όπως, σε αυτές τις περιπτώσεις, η υπολειμματική υγρασία από το υπόστρωμα τραβιέται προς τα έξω για να ενισχύσει τη διαδικασία σκλήρυνσης. Σε περιπτώσεις συγκόλλησης παρκέ, η υγρασία του αέρα παίζει πρακτικό ρόλο όχι τόσο στη διαδικασία σκλήρυνσης, όσο μέσα στο υπόστρωμα και το ξύλο όπου περιέχεται αρκετή υγρασία, για να επιτευχθεί μια αξιόπιστη σκλήρυνση. Γενικά είναι ελάχιστα γνωστό αν οι κόλλες πολυουρεθάνης αντιδρούν με άλλα υλικά από το περιβάλλον. Ειδικότερα, όταν αυτές περιέχουν αμμωνία (π.χ. σε φουρνιστή οξιά!) και αλκοόλη. Αυτές οι παράπλευρες αντιδράσεις είναι ασήμαντες στην περίπτωση των συγκολλητικών ουσιών με PU 2-συστατικών, λόγω της σχετικά υψηλής περιεκτικότητας σε σκληρυντές, που οδηγεί άμεσα σε σκλήρυνση, αντίθετα στις κόλλες πολυουρεθάνης 1-συστατικού - ευτυχώς, αυτά συμβαίνουν πρακτικά πολύ σπάνια. Το αποτέλεσμα είναι εμφάνιση αστοχιών, καθώς η κόλλα μένει μόνιμα μαλακή. Ένα πρόβλημα που συχνά οφείλεται όχι σε ελαττωματική κόλλα αλλά σε ακατάλληλες συνθήκες εφαρμογής. Αν η κόλλα του παρκέ είναι με PU σύσταση 1-συστατικού, στη συνέχεια τα καθαριστικά με βάση αλκοόλες δεν πρέπει ποτέ να χρησιμοποιούνται ταυτόχρονα. Μόλις η κόλλα σκληρυνθεί μόνιμα, ο περιορισμός αυτός δεν ισχύει πλέον. Κόλλες με βάση τροποποιημένα πολυμερή σιλανίου (1-συστατικού MS / MSP):<//strong> Τα συστήματα αυτά χρησιμοποιούνται ως κόλλες για παρκέ και ως σφραγιστικά υγρασίας. Η χρήση και η σύνθεση τους είναι πολύ παρόμοια με τις PU κόλλες 1-συστατικού. Όμως η σκλήρυνσή τους γίνεται με την υγρασία του περιβάλλοντος, και παράγουν μικρές ποσότητες μεθανόλης που εξατμίζεται αμέσως στον περιβάλλοντα αέρα. Στη συγκεκριμένη κατηγορία υλικών, δε συμβαίνει σχηματισμός φυσαλίδων. Ακόμα και σε σχετικά ξηρά παρκέ (π.χ. 5% υγρασία) η υπάρχουσα υγρασία του ξύλου επαρκεί για μια αξιόπιστη σκλήρυνση, με τις κόλλες SMP, γιατί πρακτικά δεν επηρεάζεται από την υγρασία του περιβάλλοντος. Η επίδραση της θερμοκρασίας είναι η ίδια όπως με πολυουρεθάνες, δηλαδή όσο υψηλότερη είναι η θερμοκρασία, τόσο ταχύτερη είναι η συγκόλληση. Λόγω της χημικής αντίδρασης σκλήρυνσης, εξαιρούνται οι ταυτόχρονες αντιδράσεις όπως περιγράφονται για τις πολυουρεθάνες 1-συστατικού. Ως εκ τούτου, οι περιορισμοί που ισχύουν όσον αφορά τη φουρνιστή δρυ και τα καθαριστικά με βάση τις αλκοόλες, δεν ισχύουν για συστήματα SMP.

Σιλικόνες: Οι σιλικόνες χρησιμοποιούνται σχεδόν αποκλειστικά ως μαστίχες σε στεγανωτικά υλικά, κυρίως σε συνάφεια με ορυκτά υποστρώματα και κεραμικά πλακίδια. Κατ 'αρχήν, η σκλήρυνσή τους (1) ακολουθεί τον ίδιο μηχανισμό όπως στις κόλλες SMP: η υγρασία του περιβάλλοντος αντιδρά με τις ομάδες σιλανίου και σχηματίζεται μεθανόλη και κατόπιν διασπάται σε οξικό οξύ που είναι εύκολα αναγνωρίσιμο από τη χαρακτηριστική οσμή. Αυτή η αντίδραση εξαρτάται από τη θερμοκρασία, κατά συνέπεια οι σιλικόνες αντιδρούν γρηγορότερα με την αύξηση της θερμοκρασίας.

Ακόμη πιο σημαντική είναι η περιεκτικότητα υγρασίας του αέρα, έτσι ώστε, σε πολύ χαμηλές υγρασίες (<30% RH) η αντίδραση καθυστερεί σημαντικά πολύ. Επίσης σημειώνεται προβληματική καθυστέρηση σε χαμηλές θερμοκρασίες δαπέδου (<10°C) και σε χαμηλές υγρασίες. Κατά κανόνα, οι όροι αυτοί πληρούνται μόνο από εσωτερικά εργοτάξια. Με την αύξηση της θερμοκρασίας και της υγρασίας του αέρα, τα σφραγιστικά συρρικνώνονται και σκληρύνονται με το πλήρωμα του χρόνου. Στον Πίνακα 1, καταγράφονται οι μηχανισμοί που περιγράφονται τη σκλήρυνση, μαζί με τις σημαντικότερες παραμέτρους που την επηρεάζουν. Συνολικά, επικρατεί η απολύτως δικαιολογημένη φήμη για τα υλικά 1-συστατικού, πως είναι έτοιμα προς χρήση και αξιόπιστα προϊόντα. Παρόλα αυτά ο όρος «έτοιμα προς χρήση» δεν μπορεί να εξομοιωθεί με «ανέμελα», γεγονός που οι οδηγίες το αποδεικνύουν ξεκάθαρα. Σε περίπτωση αμφιβολίας, οι λεπτομέρειες πάνω στη συσκευασία ή το Τεχνικό Φυλλάδιο Προϊόντος παράσχει περαιτέρω πολύτιμες πληροφορίες για επιτυχή αποτελέσματα εργασίας.

(1) Δεδομένου ότι το τελικό προϊόν είναι ελαστικό και μαλακό, το όρος «σκλήρυνση» είναι παραπλανητική.

Παράμετροι που επηρεάζουν τα υλικά 1-συστατικού
Κατηγορία υλικών Τυπικά προϊόντα Στέγνωμα/Ξήρανση Σημαντικοί παράγοντες εφαρμογής
Διασπορές Αστάρια, Κόλλες, Μαστίχες, (Εξομαλυντικά κονιάματα) Εξάτμιση νερού Θερμοκρασία, σχ.υγρασία
Διαλύτες Αστάρια, Κόλλες, Κόλλες επαφής Εξάτμιση διαλυτών Θερμοκρασία
1-συστατικού PU Αστάρια, Κόλλες, (Μαστίχες) Αντίδραση με υγρασία Θερμοκρασία, σχ.υγρασία, αμμωνία
Σιλανίου τροποποιημένα πολυμερή SMP Κόλλες, Μαστίχες Αντίδραση με υγρασία Θερμοκρασία
Σιλικόνες Μαστίχες Θερμοκρασία, σχ.υγρασία Θερμοκρασία, σχ.υγρασία

Συγγραφέας:

Δρ. Norbert Arnold - Διευθυντής Τεχνικού Τμήματος UZIN